Hartkloppingen zonder duidelijke oorzaak: waarom je hart zo aanwezig voelt
Je zit in een overleg. Het is rustig en je zit al een tijd stil. Dan gaat ineens je horloge af met een melding dat je hartslag hoog blijft. Je voelde het al, maar nu nog duidelijker. Snel zet je het uit en glimlach je wat ongemakkelijk. Of het gebeurt in de auto of wanneer je ’s avonds eindelijk op de bank ploft. Je hartslag voelt scherp en op de voorgrond.
Later lig je in bed en merk je elke slag. Al je aandacht gaat ernaartoe. Je draait en draait, maar het lijkt alleen maar sterker op te vallen. Je voelt het niet alleen in je borst, maar soms ook in je keel, hals of slapen. Een bonk, een dreun of een fladderend gevoel.
Dan ga je luisteren. Is het te snel? Te hard? Slaat mijn hart een slag over? Je probeert te begrijpen waarom het de ene keer bijna weg lijkt en op een ander moment direct alle ruimte inneemt.
Heb je er onderzoek naar laten doen en komt daar geen duidelijke verklaring uit, dan kan dat lastig zijn. Toch blijven de hartkloppingen voelbaar.
Op deze pagina lees je waarom hartkloppingen zo nadrukkelijk aanwezig kunnen zijn, hoe stress en langdurige alertheid kunnen meespelen, waarom ze in rust vaak sterker opvallen en wanneer het verstandig is om contact op te nemen met je huisarts.
Op de pagina over aanhoudende lichamelijke klachten lees je breder hoe lichamelijke signalen kunnen samenhangen met een zenuwstelsel dat te lang onder druk heeft gestaan.
Hoe hartkloppingen kunnen aanvoelen
Hartkloppingen zijn direct voelbaar in je lichaam. Dat kan aanvoelen als snel kloppen, hard bonzen, fladderen, overslaan of onregelmatig kloppen.
Hartkloppingen hoeven niet meteen op iets ernstigs te wijzen, maar ze kunnen wel spanning of onzekerheid oproepen.
Hoe stress en langdurige alertheid hartkloppingen kunnen versterken
Je hartslag reageert voortdurend op wat er in je lichaam en in je leven gebeurt. Als je beweegt, schrikt, spanning voelt of weinig slaapt, kan je hart sneller of nadrukkelijker gaan kloppen. Ook hormonale veranderingen kunnen meespelen. Zo merken sommige vrouwen dat hartkloppingen vaker optreden rond de overgang of tijdens een zwangerschap.
Wanneer je spanning ervaart, reageert niet alleen je hoofd, maar ook je lijf. Je ademhaling verandert. Je spieren spannen aan. Je aandacht wordt scherper. Daardoor kan een bonzend, snel of onrustig hart veel meer op de voorgrond komen.
Dat kan merkbaar zijn als:
- een hartslag die in rust ineens hard of snel voelbaar wordt
- hartkloppingen die opvallen zodra je in bed ligt
- een bons of dreun in je borst na spanning, schrik of onrust
- een hartslag die sneller of onregelmatiger lijkt op drukke dagen
- meer onrust in je lijf zodra je je hart voelt kloppen
Zakt de spanning weer, dan komt er vaak meer ruimte. Maar als je zenuwstelsel langere tijd alert blijft, kunnen hartkloppingen sneller je aandacht trekken. Je hart hoeft dan niet anders te werken dan op andere momenten, maar je voelt het wel nadrukkelijker.
Dat hoeft niet te betekenen dat er iets ernstigs aan de hand is. Soms laat het vooral zien hoe sterk je lijf op spanning reageert.
Waarom hartkloppingen in rust of in bed vaak sterker opvallen
Hartkloppingen vallen in rust vaak meer op. Als je ligt of stilzit, is er minder afleiding en voel je je hartslag sneller. Vooral in bed of op je linkerzij kan je je hartslag veel duidelijker voelen.
Rust betekent ook niet altijd dat je lijf meteen ontspant. Juist op momenten waarop het stiller wordt, merk je soms pas hoeveel spanning er nog in je lichaam zit. Dan voel je elke slag sterker.
Rust zou juist moeten helpen. In plaats daarvan gaat al je aandacht naar je hartslag.
Waarom hartkloppingen onrust kunnen blijven geven
Heb je er onderzoek naar laten doen en is er geen duidelijke medische oorzaak gevonden, dan kan dat geruststelling geven. Toch merk je soms dat je lichaam onrustig blijft reageren. Je hoofd weet dat er niets ernstigs is gevonden, terwijl je lijf alert, gespannen of onrustig blijft.
Je telt misschien mee. Je vraagt je af of het normaal is wat je ervaart. Of waarom het nu gebeurt, terwijl je alleen maar op de bank zit of in bed ligt. Voortdurend controleren geeft niet altijd meer rust. Vaak zorgt het juist voor meer spanning.
Als je beter begrijpt waarom je lichaam zo reageert, wordt vaak ook duidelijker waar die onrust vandaan komt.
Wat hartkloppingen met je dagelijks leven kunnen doen
Een bonzend of onrustig hart blijft niet op de achtergrond. Het kan invloed hebben op je concentratie, je slaap, je energie en het vertrouwen in je eigen lichaam.
Hartkloppingen kunnen ook merkbaar zijn in:
- aandacht en focus
- slapen en inslapen
- werk en wat je op een dag aankan
- sporten of bewegen
- sociale situaties
- hoe ontspannen je je voelt in je eigen lijf
Omdat hartkloppingen voor anderen niet zichtbaar zijn, kan het lastig zijn om uit te leggen hoeveel ruimte ze innemen. Juist daarom kan herkenning helpen. Niet om het groter te maken, maar om beter te begrijpen wat er in je lijf gebeurt.
“Het ergste was niet eens dat mijn hart sneller ging, maar dat ik me meteen licht in mijn hoofd voelde, onrustig werd en het vertrouwen in mijn lijf kwijtraakte.”
– Eva (41) –
Wanneer je met hartkloppingen medische hulp moet inschakelen
Het is belangrijk om te weten wanneer je hartkloppingen medisch moet laten beoordelen.
Bel direct 112 als je hartkloppingen samengaan met pijn of een zwaar, drukkend gevoel op de borst, vooral als je daarbij zweet, misselijk bent, benauwd wordt of het gevoel hebt dat je flauwvalt. Bel ook 112 als pijn of druk op de borst veel erger is dan anders, langer dan een paar minuten duurt of niet zakt in rust.
Bel direct je huisarts of de huisartsen-spoedpost (HAP) als je hartkloppingen hebt samen met:
- pijn of druk op de borst
- moeilijk ademen
- het gevoel dat je flauwvalt of wegraakt
- een hartslag die ineens heel anders voelt dan je gewend bent en niet zakt in rust
Twijfel je, of voelt het anders of ernstiger dan je gewend bent, neem dan ook contact op met je huisarts. Bij duidelijke alarmsignalen of acute spoed bel je 112.
Maak ook een afspraak met je huisarts als de hartkloppingen steeds terugkomen, langer duren, vaker optreden of als je je er zorgen over blijft maken.
Het Breinfijn-programma bij hartkloppingen
Wanneer hartkloppingen blijven terugkomen zonder duidelijke medische oorzaak, kan het helpend zijn om te begrijpen hoe angst, spanning en een lichaam dat steeds alert blijft elkaar kunnen versterken.
In het Breinfijn-programma leer je onder andere:
- wat er in je lichaam en brein gebeurt bij spanning en onrust
- waarom lichamelijke signalen kunnen blijven terugkomen
- hoe patronen van alertheid in je lijf kunnen ontstaan
- hoe je anders leert omgaan met angst en lichamelijke sensaties
- hoe je stap voor stap meer rust en vertrouwen kunt opbouwen
Niet door de hartkloppingen weg te drukken, maar door beter te begrijpen wat er in je lichaam gebeurt en daar anders mee om te gaan.
Veelgestelde vragen over hartkloppingen
Wat zijn hartkloppingen?
Hartkloppingen zijn momenten waarop je je hartslag duidelijk voelt. Dat kan snel, hard, onregelmatig of bonzend aanvoelen.
Wat kan hartkloppingen uitlokken?
Hartkloppingen kunnen onder meer samenhangen met stress, angst, cafeïne, alcohol, nicotine, weinig slaap, sport, een zware maaltijd of hormonen. Soms is er een medische oorzaak, en soms niet.
Waarom heb ik hartkloppingen in rust of in bed?
In rust is er minder afleiding en valt je hartslag sneller op. Vooral als je ligt, kun je je hart duidelijker voelen kloppen. Stress, spanning of vermoeidheid kunnen dat nog versterken.
Wanneer moet je de huisarts bellen bij hartkloppingen?
Bel direct de huisarts of de HAP bij hartkloppingen met pijn of druk op de borst, moeilijk ademen, flauwvallen of het gevoel dat je flauwvalt. Maak ook een afspraak met de huisarts als de hartkloppingen steeds terugkomen, vaker optreden of langer duren.
Kan de overgang hartkloppingen geven?
Ja, dat kan. Rond de overgang kunnen hormonale schommelingen ervoor zorgen dat hartkloppingen vaker optreden of meer opvallen. Nieuwe, heftige of aanhoudende hartkloppingen zijn wel iets om medisch te bespreken.
Bronnen
Deze pagina is geschreven vanuit de Breinfijn-visie op lichamelijke klachten en sluit aan bij medische uitleg over hartkloppingen, hartritme en wanneer medische beoordeling belangrijk is. Daarbij is onder meer gebruikgemaakt van het position paper ‘Management of patients with palpitations’ van de European Heart Rhythm Association (EHRA) en van de richtlijnen van de European Society of Cardiology (ESC) over hartritmestoornissen.