Hartkloppingen zonder duidelijke oorzaak: waarom uw hart zo aanwezig aanvoelt
U bevindt zich in een vergadering. Het is rustig en u zit al enige tijd stil. Plots gaat uw horloge af met een melding dat uw hartslag hoog blijft. U voelde het al, maar nu wordt het nog duidelijker. Snel schakelt u het uit en glimlacht u wat ongemakkelijk. Of het gebeurt in de auto, of wanneer u ’s avonds eindelijk op de bank neerzakt. U hartslag voelt scherp en op de voorgrond.
Later lig je in bed en merk je elke hartslag op. Al uw aandacht gaat ernaartoe. U draait en keert, maar het lijkt alleen maar sterker op te vallen. U voelt het niet alleen in uw borst, maar soms ook in uw keel, hals of slapen. Een bonk, een dreun of een fladderend gevoeI.
Dan gaat u luisteren. Is het te snel? Te hard? Slaat mijn hart een slag over? U tracht te begrijpen waarom het de ene keer bijna verdwenen lijkt en op een ander moment onmiddellijk alle ruimte inneemt.
Hebt u hier onderzoek naar laten uitvoeren en levert dit geen duidelijke verklaring op, dan kan dat moeilijk zijn. Toch blijven de hartkloppingen voelbaar.
Op deze pagina leest u waarom hartkloppingen zo nadrukkelijk aanwezig kunnen zijn, hoe stress en langdurige alertheid hierbij een rol kunnen spelen, waarom ze in rust vaak sterker opvallen en wanneer het raadzaam is om contact op te nemen met uw huisarts.
Op de pagina over aanhoudende lichamelijke klachten lees meer over hoe lichamelijke signalen kunnen samenhangen met een zenuwstelsel dat gedurende een te lange periode onder druk heeft gestaan.
Hoe hartkloppingen kunnen aanvoelen
Hartkloppingen zijn onmiddellijk voelbaar in uw lichaam. Dit kan aanvoelen als snel kloppen, hevig bonzen, fladderen, overslaan of onregelmatig kloppen.
Hartkloppingen hoeven niet noodzakelijkerwijs op iets ernstigs te wijzen, maar kunnen wel spanning of onzekerheid teweegbrengen.
Hoe stress en langdurige alertheid hartkloppingen kunnen verergeren
Uw hartslag reageert voortdurend op wat er in uw lichaam en in uw leven gebeurt. Wanneer u beweegt, schrikt, spanning ervaart of weinig slaapt, kan uw hart sneller of krachtiger beginnen te kloppen. Ook hormonale veranderingen kunnen een rol spelen. Zo merken sommige vrouwen dat hartkloppingen vaker voorkomen rond de menopauze of tijdens een zwangerschap..
Wanneer u spanning ervaart, reageert niet alleen uw geest, maar ook uw lichaam. Uw ademhaling verandert. Uw spieren spannen zich aan. Uw aandacht wordt scherper. Hierdoor kan een bonzend, snel of onrustig hart veel meer op de voorgrond treden.
Dat kan merkbaar zijn als:
- een hartslag die in rust plotseling hard of snel voelbaar is
- hartkloppingen die opvallen zodra u in bed ligt
- een Bons of dreun in de borst na stress, schrik of onrust
- een hartslag die sneller of onregelmatiger lijkt op drukke dagen
- meer onrust in uw lichaam zodra u uw hart voelt kloppen
Zakt de spanning opnieuw, dan ontstaat er vaak meer ruimte. Echter, wanneer uw zenuwstelsel gedurende een langere periode alert blijft, kunnen hartkloppingen sneller uw aandacht trekken. Uw hart hoeft dan niet anders te functioneren dan op andere momenten, maar u voelt het wel duidelijker.
Dat hoeft niet te betekenen dat er iets ernstigs aan de hand is. Soms toont het vooral aan hoe sterk uw lichaam op spanning reageert.
Waarom hartkloppingen in rust of in bed vaak sterker opvallen
Hartkloppingen vallen in rust vaak meer op. Wanneer u ligt of stilzit, is er minder afleiding en voelt u uw hartslag sneller. Vooral in bed of wanneer u op uw linkerzij ligt, kunt u uw hartslag veel duidelijker waarnemen.
Rust betekent niet altijd dat uw lichaam onmiddellijk ontspant. Net op momenten waarop het stiller wordt, merkt u soms pas hoeveel spanning er nog in uw lichaam aanwezig is. Op zulke momenten voelt u elke hartslag intenser.
Rust zou net moeten helpen. In plaats daarvan gaat al uw aandacht naar uw hartslag.
Waarom hartkloppingen onrust kunnen blijven veroorzaken
Hebt u hier onderzoek naar laten uitvoeren en is er geen duidelijke medische oorzaak vastgesteld, dan kan dit geruststellend zijn. Toch merkt u soms dat uw lichaam onrustig blijft reageren. Uw verstand weet dat er niets ernstigs is vastgesteld, terwijl uw lichaam alert, gespannen of onrustig blijft.
U telt mogelijk mee. U vraagt zich af of wat u ervaart normaal is. Of waarom het juist op dit moment gebeurt, terwijl u enkel op de sofa zit of in bed ligt. Voortdurend controleren biedt niet altijd meer gemoedsrust. Vaak leidt het juist tot meer spanning.
Als u beter begrijpt waarom uw lichaam op deze manier reageert, wordt vaak ook duidelijker waar die onrust vandaan komt.
Wat hartkloppingen met uw dagelijks leven kunnen doen
Een bonzend of onrustig hart blijft niet onopgemerkt. Het kan een invloed hebben op uw concentratie, uw slaap, uw energie en het vertrouwen in uw eigen lichaam.
Hartkloppingen kunnen eveneens merkbaar zijn in:
- aandacht en focus
- slapen en inslapen
- werk en wat u op een dag aankan
- sporten of bewegen
- sociale situaties
- hoe ontspannen voel je je in je eigen lichaam
Omdat hartkloppingen voor anderen niet zichtbaar zijn, kan het moeilijk zijn om uit te leggen hoeveel impact zij hebben. Juist daarom kan herkenning helpen. Niet om het groter te maken, maar om beter te begrijpen wat er in uw lichaam gebeurt.
"Het ergste was niet eens dat mijn hart sneller begon te kloppen, maar dat ik mij onmiddellijk licht in het hoofd voelde, onrustig werd en het vertrouwen in mijn lichaam verloor.."
– Eva (41) –
Wanneer u bij hartkloppingen medische hulp dient in te schakelen
Het is belangrijk om te weten wanneer u hartkloppingen medisch moet laten evalueren.
Bel onmiddellijk 112 indien uw hartkloppingen gepaard gaan met pijn of een zwaar, drukkend gevoel op de borst, vooral wanneer u daarbij zweet, misselijk bent, ademhalingsmoeilijkheden ervaart of het gevoel hebt dat u gaat flauwvallen. Neem eveneens contact op met 112 indien de pijn of druk op de borst aanzienlijk erger is dan normaal, langer dan enkele minuten aanhoudt of niet vermindert in rust.
Bel onmiddellijk uw huisarts of de huisartsenwachtdienst (HAP) als u hartkloppingen heeft in combinatie met:
- pijn of druk op de borst
- moeilijk ademen
- het gevoel dat u gaat flauwvallen of het bewustzijn verliest
- een hartslag die plotseling heel anders aanvoelt dan u gewend bent en niet afneemt in rust
Twijfelt u, of voelt het anders of ernstiger aan dan u gewend bent, neem dan eveneens contact op met uw huisarts. Bij duidelijke alarmsignalen of acute nood belt u 112.
Maak eveneens een afspraak met uw huisarts indien de hartkloppingen steeds terugkeren, langer aanhouden, vaker voorkomen of indien u zich er zorgen over blijft maken.
Het Breinfijn-programma bij hartkloppingen
Wanneer hartkloppingen blijven terugkeren zonder een duidelijke medische oorzaak, kan het nuttig zijn te begrijpen hoe angst, spanning en een lichaam dat voortdurend in staat van paraatheid verkeert elkaar kunnen versterken.
In het Breinfijn-programma leer je onder meer:
- wat Wat er in uw lichaam en brein gebeurt bij spanning en onrust
- waarom lichamelijke signalen kunnen blijven terugkeren
- hoe patronen van alertheid in uw lichaam kunnen ontstaan
- hoe U leert op een andere manier omgaan met angst en lichamelijke sensaties
- hoe u stapsgewijs meer rust en vertrouwen kunt opbouwen
Niet door de hartkloppingen te onderdrukken, maar door beter te begrijpen wat er in uw lichaam gebeurt en daar op een andere manier mee om te gaan.
Veelgestelde vragen over hartkloppingen
Wat zijn hartkloppingen?
Hartkloppingen zijn momenten waarop u uw hartslag duidelijk kunt voelen. Dit kan snel, krachtig, onregelmatig of bonzend aanvoelen.
Wat kan hartkloppingen uitlokken?
Hartkloppingen kunnen onder meer verband houden met stress, angst, cafeïne, alcohol, nicotine, een tekort aan slaap, sport, een zware maaltijd of hormonen. Soms is er een medische oorzaak, maar soms ook niet.
Waarom heb ik hartkloppingen in rust of wanneer ik in bed lig?
In rust is er minder afleiding en valt uw hartslag sneller op. Vooral wanneer u ligt, kunt u uw hart duidelijker voelen kloppen. Stress, spanning of vermoeidheid kunnen dit effect nog versterken.
Wanneer moet u de huisarts contacteren bij hartkloppingen?
Bel onmiddellijk de huisarts of de huisartsenwachtpost (HAP) bij hartkloppingen in combinatie met pijn of druk op de borst, ademhalingsmoeilijkheden, flauwvallen of het gevoel dat u gaat flauwvallen. Maak eveneens een afspraak met de huisarts indien de hartkloppingen herhaaldelijk terugkeren, vaker voorkomen of langer aanhouden.
Kan de menopauze hartkloppingen veroorzaken?
Ja, dat is mogelijk. Rond de menopauze kunnen hormonale schommelingen ervoor zorgen dat hartkloppingen vaker optreden of meer opvallen. Nieuwe, hevige of aanhoudende hartkloppingen zijn echter iets dat u medisch dient te bespreken.
Bronnen
Deze pagina is opgesteld vanuit de Breinfijn-visie op lichamelijke klachten en sluit aan bij de medische toelichting over hartkloppingen, het hartritme en de momenten waarop een medische evaluatie van belang is. Daarbij is onder meer gebruikgemaakt van het position paper ‘Management of patients with palpitations’ van de European Heart Rhythm Association (EHRA) en van de richtlijnen van de European Society of Cardiology (ESC) over hartritmestoornissen.