Wanneer u last heeft van paniekaanvallen, kan het aanvoelen alsof u de enige bent in uw omgeving. Het probleem komt echter veel vaker voor dan u misschien denkt. Wanneer u het aan mensen vraagt, is de kans groot dat meer mensen in uw directe omgeving last hebben van een paniekerig gevoel.
Mensen ervaren bijvoorbeeld een gevoel van paniek wanneer zij iets engs moeten doen, het gevoel hebben dat zij kunnen falen of zich in een drukke omgeving bevinden. Daarnaast zijn er nog tal van andere voorbeelden van situaties waarin een paniekaanval kan optreden. Het is zelfs mogelijk om een paniekaanval te krijgen terwijl u thuis op de bank zit. Paniek kan namelijk ook worden opgewekt door uw eigen gedachten.
Wat is een paniekaanval?
In de DSM-V (het handboek voor psychiaters en psychologen waarin alle stoornissen zijn opgenomen) wordt een paniekaanval omschreven als een plotselinge toename van hevige angst of intens ongemak dat gedurende enkele minuten een piek bereikt.
Een paniekaanval wordt gekenmerkt door ten minste vier van de volgende symptomen:
- Hartkloppingen, een bonzend hart of een versnelde hartslag
- Zweten
- Trillen of beven
- Gevoelens van kortademigheid of verstikking
- Het gevoel hebben dat u stikt
- Pijn of ongemak op de borst
- Misselijkheid of buikpijn
- Duizeligheid,een onstabiel gevoel, licht in het hoofd zijn of het gevoel flauw te vallen
- Rillingen of warmte-opwellingen
- Gevoelloosheid of tintelingen
- Een gevoel van onwerkelijkheid
- Angst om te sterven
- Angst om de controle te verliezen of gek te worden
Herkenbaar? Dan is het goed mogelijk dat u te maken heeft gehad met een paniekaanval.
Hoe voorkomt u een paniekaanval?
Ik zie dagelijks mensen met paniekaanvallen. Een terugkerend patroon bij al deze mensen is dat zij willen ontsnappen aan de pijn. Zij willen weg van het nare gevoel dat een paniekaanval met zich meebrengt.
Wanneer u last heeft van paniekaanvallen, is de kans groot dat u er alles aan doet om te voorkomen dat u een paniekaanval krijgt. Daarom vermijdt u bepaalde situaties of leidt u zichzelf af om maar niet aan de angst te hoeven denken. Of u probeert het te controleren door uw externe omgeving zo comfortabel mogelijk in te richten. Bijvoorbeeld door ervoor te zorgen dat u goed uitgerust bent, geen alcohol heeft gedronken, niet te warm gekleed bent en altijd een stoel in de buurt heeft.
Herkent u zich in deze strategieën? Dan moet ik u helaas teleurstellen. Al deze trucjes werken niet, of slechts voor korte duur. Op de lange termijn komen de paniekaanvallen gewoon weer terug.
Wat kunt u dan wel doen? Het tegengaan van paniekaanvallen is eenvoudiger dan u in eerste instantie zou denken. Met de volgende tips kunt u uw paniekaanvallen voortaan beter onder controle krijgen.
Geschreven door
Drs. Rosalie van Gils, psychologe
Breinfijn is opgericht door Rosalie van Gils.
Zij studeerde psychologie aan de Universiteit van Tilburg en de Universiteit van Madrid (Spanje). Rosalie heeft zich gespecialiseerd in een breed scala aan angstproblematieken, paniekaanvallen en chronische stressklachten. Deze klachten gaan vaak gepaard met lichamelijke spanningsklachten.
Tip 1: Train uzelf in bewustwording
De eerste en meteen de belangrijkste tip die ik u kan geven, is het trainen van bewustwording. Daarbij hoort ook het onder ogen zien van uw angst. Waarschijnlijk heeft u tot nu toe geprobeerd uw angst, angstgedachten en angstgevoelens te vermijden of te controleren. U wilt ervan af. In plaats daarvan is het beter om even stil te staan bij de angstgedachten die u ervaart.
Wat gebeurt er als u een angstgedachte heeft? Wat voelt u in uw lichaam? Wat denkt u? Welke gedachten komen er op?
U hoeft deze gedachten niet te veranderen, maar probeer ze alleen op te merken. Doe er nog niets mee, maar merk ze op.
Tijdens mijn sessies gebruik ik vaak de metafoor van een bus met passagiers. Iedereen heeft een bus vol passagiers, waarbij de passagiers een metafoor zijn voor de angsten die u in uw leven ervaart. Welke passagier (dus welke angst) zit altijd naast u in uw bus? En bent u de chauffeur van uw (levens)bus? Of is uw passagier dat? Wie bestuurt uw leven?
Tip 2: Merk uw strategieën op
Zoals ik hierboven al beschreef, hebben wij als mensen allerlei strategieën om met moeilijke en vervelende situaties om te gaan. Wij vermijden situaties, leiden onszelf af of verdoven onszelf met snoep, lekker eten of een glaasje alcohol. Wij doen van alles om maar niet aan die vervelende situatie te hoeven denken. En dat is volkomen menselijk.
Wanneer u deze strategieën gebruikt, gaan de passagiers in uw bus alleen maar harder roepen. De angst verdwijnt misschien even, maar op de lange termijn komt deze gewoon weer terug. En de volgende keer schreeuwen de passagiers nog harder.
Merk op welke strategieën u gebruikt. Schrijf eens op wat deze strategieën u op korte termijn opleveren. Wat brengt het u om ze in te zetten? En wat kost het u op de lange termijn?
Tip 3: Kijk anders naar uw gedachten
Wij zijn geneigd onze gedachten heel serieus te nemen. Maar is dat wat wij denken eigenlijk wel waar? Denk nu eens aan een zuurtje. U weet wel, zo’n geel Napoleonzuurtje. Zo eentje die mijn oma vroeger op tafel had staan. Denk daar eens heel hard aan. En proef het in uw mond. Kunt u het al proeven?
Wanneer ik zo’n oefening uitvoer en dit uitgebreid doe, trekken veel mensen spontaan een zuur gezicht en proeven zij het snoepje. Maar het snoepje zit helemaal niet in uw mond. Wij verzinnen dit ter plekke. En dat geldt ook voor onze gedachten. Toch nemen wij onze gedachten vaak heel serieus.
Lukt het u om meer bewustwording te krijgen over uw angstgedachten? Onderzoek deze gedachten dan eens en bedenk dat u uw gedachten helemaal niet zo serieus hoeft te nemen. Het is namelijk helemaal niet de waarheid.
Maak een einde aan paniekgedachten
Bent u gemotiveerd en geïnspireerd om hard aan de slag te gaan en uw paniekaanvallen te stoppen? Volg dan de gratis masterclass: In 5 stappen uit de cirkel van angst/paniek die u direct te zien krijgt na het downloaden van de gratis gids, en ga samen met mij aan de slag!