Angst en stress worden vaak benaderd als iets dat je moet verminderen of oplossen. Veel adviezen richten zich dan ook op het kalmeren van klachten: minder spanning, beter slapen, minder piekeren. Maar wat als tijdelijke verlichting niet automatisch betekent dat er werkelijk iets verandert in je zenuwstelsel?
Met dit artikel openen wij een reeks over hoe het zenuwstelsel leert omgaan met angst en stress. Wij beginnen met een fundamentele vraag: waarom keert spanning steeds terug, zelfs wanneer u actief werkt aan ontspanning? Het artikel is gebaseerd op het webinar "De doorbraak in uw zenuwstelsel die angst en stress eindelijk doorbreekt" van Marlies voor Breinfijn.
Misschien herkent u dit. U wordt wakker met een drukkend gevoel op uw borst. Uw hartslag is iets hoger dan wat als aangenaam wordt ervaren. Gedachten beginnen onmiddellijk te stromen. Er is geen directe aanleiding, maar uw lichaam staat al “aan”.
Later op de dag probeert u het gevoel te verminderen. U gaat wandelen, doet ademhalingsoefeningen of leidt uzelf af. Soms helpt dat. De scherpe randjes verdwijnen. Toch merkt u dat dezelfde spanning na een paar dagen of weken terugkomt.
Dat kan verwarrend zijn. U doet immers wat nodig lijkt. Waarom blijft het zich herhalen?
Hoe symptoombestrijding verlichting kan geven bij angst en stress
Wanneer de spanning toeneemt, wenst u verlichting. Dat is begrijpelijk. Technieken die u helpen kalmeren, medicatie die pieken verzacht of gesprekken die inzicht verschaffen, kunnen tijdelijk rust brengen.
Uw zenuwstelsel komt dan even tot rust. U slaapt beter. Uw hoofd voelt helderder. De intensiteit neemt af.
Dat is waardevol.
Alleen: verlichting is niet hetzelfde als verandering.
Waarom spanning na tijdelijke verlichting kan terugkomen
Wanneer u zich voornamelijk richt op het verminderen van klachten op het moment zelf, leert uw systeem niets nieuws. Het oude patroon blijft intact.
Uw zenuwstelsel reageert zoals het dat eerder heeft aangeleerd. Bij een nieuwe prikkel wordt het opnieuw geactiveerd. U onderdrukt het resultaat, maar het onderliggende proces blijft ongewijzigd.
Integratie betekent iets anders.
Wat betekent integratie bij het leren omgaan met spanning?
Integratie ontstaat wanneer uw systeem een nieuwe ervaring opdoet terwijl er spanning aanwezig is.
Niet het wegnemen van de reactie, maar het anders leren dragen ervan.
Dat kan betekenen dat u leert opmerken wanneer spanning opkomt, zonder dat u onmiddellijk de behoefte voelt om controle uit te oefenen of het te vermijden. Of dat u bij een lichamelijk gevoel blijft zonder dit meteen te willen oplossen.
Op dat moment leert uw zenuwstelsel iets fundamenteel nieuws: activatie betekent niet automatisch gevaar.
Dat leerproces voltrekt zich niet in één keer. Het ontwikkelt zich door herhaling. Door herhaaldelijk te ervaren dat u spanning kunt verdragen zonder overweldigd te raken.
In het volgende artikel, "Begrijpen waarom je angst voelt, is niet hetzelfde als veiligheid ervaren”, verdiepen we ons in waarom inzicht alleen nog niet betekent dat uw lichaam zich ook daadwerkelijk veilig voelt.
Je zenuwstelsel ondersteunen bij het leren omgaan met spanning
Veel mensen trachten zichzelf te herstellen. Alsof er iets gebroken is dat gefixt moeten zijn. Maar uw klachten zijn geen defect. Ze vormen een reactie.
Werkelijke verandering begint niet bij het onderdrukken van signalen, maar bij het creëren van nieuwe ervaringen waarin uw lichaam mag leren dat het veilig is om niet onmiddellijk te vechten.
Wilt u hiermee concreet aan de slag gaan?
In het No Stress Programma Leer stap voor stap hoe u uw zenuwstelsel niet alleen tijdelijk kunt kalmeren, maar ook nieuwe ervaringen kunt integreren, zodat verandering diepgaand en blijvend kan zijn.