Trauma is een term die we vaak horen, maar wat betekent het eigenlijk?
Deze blog zal u helpen begrijpen wat trauma is, hoe u het kunt herkennen, welke soorten trauma er zijn en hoe het behandeld kan worden.
Wat is trauma?
Trauma is de manier waarop u op een situatie reageert en niet de gebeurtenis zelf. Het is een reactie op een uiterst stressvolle gebeurtenis. Het kan zich voordoen wanneer iemand geweld, een ongeval of bijvoorbeeld emotionele mishandeling ervaart. Door trauma kunt u angstiger, verdrietig en machteloos voelen.
Een bepaalde trigger, die in het dagelijks leven voorkomt en niet per se groot of duidelijk hoeft te zijn, kan er al voor zorgen dat een stresshormoon vrijkomt. Uw brein is voortdurend bezig met het scannen op veiligheid en gevaar, waarbij het veel alledaagse situaties (zoals een vergadering, een feest, een treinreis, enzovoort) al als ‘gevaar’ kan interpreteren.
Hoe herkent u symptomen van trauma?
Symptomen van trauma kunnen uiteenlopend zijn. Hier zijn enkele veelvoorkomende klachten:
- Angst: U bent bang voor een gevaar dat niet meer aanwezig is.
- Stress: U ervaart stress en voelt zich opgejaagd.
- Hyperalertheid: U staat continu ‘aan’ en bent alert op een gevaar dat meestal niet meer bestaat.
- Herbelevingen: U kunt de schokkende gebeurtenis levendig herinneren en opnieuw beleven.
- Vermijding: U kunt situaties, plaatsen, mensen of voorwerpen vermijden die u aan het trauma herinneren.
- Nachtmerries: U kunt last hebben van angstige dromen en slaapproblemen. slaapproblemen
- Veranderingen in stemming: U kunt zich somberder voelen en prikkelbaar zijn.
- Stemmingswisselingen, zoals plotselinge woede of verdriet.
- Snel schrikken of paniek gevoelens ervaren
- Slechte concentratie.
- Vermoeidheid.
- Negatieve gedachten.
“Laat uw verleden uw toekomst niet bepalen.”
Welke soorten trauma zijn er?
Er zijn twee soorten trauma: enkelvoudig trauma en trauma’s die meer structureel van aard zijn.
Een enkelvoudig trauma is een (eenmalige) gebeurtenis die een soort shock teweegbrengt en die u niet meer vergeet.
Voorbeelden:
- Een dreigende gebeurtenis.
- Het overlijden van een dierbare.
- Een ongeval.
- Een medische ingreep.
- Een natuurramp of een aanslag, zoals die op het World Trade Center.
Trauma’s die meer structureel aanwezig zijn (ook wel meervoudig of complex trauma) ontstaan door een onveilige situatie die gedurende een langere periode aanhoudt of doordat u meerdere keren achter elkaar een vervelende gebeurtenis meemaakt met hetzelfde thema.
Voorbeelden:
- Verwaarlozing.
- Misbruik.
- Mishandeling.
- Herhaalde tegenslagen (meerdere ingrijpende gebeurtenissen).
- Weinig emotionele ondersteuning (vanuit belangrijke personen).
- Pesten.
Wanneer we over trauma spreken, denken we vaak meteen aan grote, ingrijpende gebeurtenissen.
Ook in het dagelijks leven maken we allemaal kleine mini-trauma’s mee.
Bijvoorbeeld wanneer u weinig emotionele ondersteuning krijgt:
Wanneer u zich niet begrepen voelt door uw partner, wanneer uw kind u niet begrijpt, wanneer mensen in uw omgeving niet begrijpen waar u mee worstelt, of wanneer iemand uw emoties negeert. Dit zijn allemaal mini-trauma’s die niet in één keer een groot trauma vormen, maar die zich wel opstapelen in uw onderbewustzijn.
Net zoals bij chronische stress, bijvoorbeeld wanneer u voortdurend uw grenzen overschrijdt, wanneer u merkt dat uw takenlijst niet afgewerkt raakt, of wanneer er iets gebeurt thuis of op het werk. Ook dit zijn trauma’s die meer structureel van aard zijn (ofwel onveilige situaties voor uw brein).
De invloed van trauma
Wanneer uw brein gevaar detecteert, wordt uw reptielenbrein geactiveerd. Het denkende deel van uw brein wordt uitgeschakeld en u komt in uw overlevingsreactie: de ‘vechten of vluchten’-modus.
- U kunt niet rustig nadenken.
- U hebt geen overzicht over de situatie.
- U hebt geen overzicht over uw emoties.
- U hebt geen bewuste controle over uw gedrag en reactie.
Dit is nuttig wanneer er daadwerkelijk gevaar is om u te beschermen of wanneer u moet presteren.
Maar het kan er ook toe leiden dat u onnodig angst en stress ervaart in alledaagse situaties.
Niet alleen bij fysiek gevaar, maar ook bij mentale spanning (zoals piekeren of zich zorgen maken) wordt uw autonome zenuwstelsel onder druk gezet. Hierdoor staat u als het ware voortdurend op het gaspedaal. Wanneer u veel piekert of regelmatig stress ervaart, blijft u dit ‘gaspedaal’ continu intrappen.
Dit zorgt ervoor dat uw ‘emmertje’ geleidelijk steeds voller raakt. Dit kunt u merken aan een toename van (lichamelijke) spanningsklachten en meer stress.
Hoe kunt u trauma behandelen?
Het is belangrijk om te leren hoe u uw overlevingsreacties kunt begrijpen en hier meer controle over krijgt, zodat u zich kunt richten op wat belangrijk is in uw leven en niet onnodig wordt afgeleid door angst en stress.
In de basis is goede zelfzorg altijd van belang. U kunt hier veel informatie over vinden: neem voldoende rust, beweeg regelmatig en eet gezonde voeding.
Doe activiteiten waar u blij van wordt en waar u behoefte aan hebt.
Ook steun van vrienden en familie kan zeer waardevol zijn; praat met mensen in uw omgeving over wat u doormaakt, zodat zij u kunnen ondersteunen. U hoeft het niet alleen te doen.
Professionele hulp: Een trauma leidt vaak angst, stress tot angst, stress en andere klachten die onaangenaam zijn en uw leven aanzienlijk kunnen beïnvloeden. U wilt het liefst dat deze klachten zo snel mogelijk verdwijnen, maar daardoor ontwikkelt u vaak manieren die uiteindelijk niet helpen.
De klachten keren terug en worden vaak erger.
Binnen de programma’s van Breinfijn (No Stress en Breinfijn) begeleiden wij veel deelnemers die in hun leven met trauma en de gevolgen ervan te maken hebben.
Weet dat, hoe groot uw klachten ook zijn, u er altijd aan kunt werken. Het is niet zo dat u iets heeft en dat er niets meer aan te doen is. U kunt altijd vooruitgang boeken. Het is vooral belangrijk te beseffen dat u niet meteen naar het eindresultaat kunt gaan, maar dat u het proces stap voor stap moet doorlopen.
Wil jij aan jezelf werken en wil je er ondersteuning bij? Wil jij ook je klachten door trauma en de lading ervan verminderen? Doe de quiz van Breinfijn en kijk wat het beste bij je past.
NB: Soms kunnen uw klachten een aanzienlijke impact hebben op uw leven. Mocht u niet meer kunnen deelnemen aan de maatschappij, bijvoorbeeld omdat u niet meer kunt werken en aan huis gebonden bent, of omdat u hele dagen overspoeld wordt door angsten en bijvoorbeeld niet meer naar de supermarkt kunt gaan, dan is ons online aanbod niet voldoende. In dat geval raden wij u aan om via uw huisarts een 1- op-1-behandeling aan te vragen.