We ervaren stress en druk op dagelijkse basis. Door deze hoeveelheid stress kunt uw verschillende mentale gezondheidsproblemen krijgen, waaronder overspannenheid en een burn-out. Hoewel deze benamingen vaak door elkaar worden gebruikt, hebben overspannenheid en een burn-out verschillende kenmerken en vragen ze een verschillende manier voor diagnose en behandeling. In dit artikel leest uw hier meer over.
Wat is overspannenheid?
Overspannenheid, ook wel bekend als een acute stressreactie, is een tijdelijke overbelasting door aanhoudende stress. Dit ontstaat wanneer de eisen en druk van het dagelijks leven te hoog worden en uw copingvaardigheden om hiermee om te gaan niet toereikend zijn.
Uw zenuwstelsel raakt overbelast en het zogenoemde emmertje (autonoom zenuwstelsel) loopt vol.
Uw lichaam kan op veel verschillende manieren stress ervaren en 'geactiveerd' zijn.
Voorbeelden hiervan zijn piekeren, analyseren en angsten over uzelf (bijvoorbeeld de angst om te falen of het gevoel niet goed genoeg te zijn).
Dit geeft een stresssignaal door aan uw zenuwstelsel waardoor u 'geactiveerd' bent.
We denken vaak dat grote, ingrijpende gebeurtenissen ons het meest belasten, maar we zijn ons er vaak niet van bewust dat net de ogenschijnlijk kleine dingen jarenlang op de achtergrond kunnen sluimeren en ons emmertje vullen. Vaak beseffen we niet eens hoeveel impact dit op ons heeft.
Voor meer informatie kijk hier een filmpje van Breinfijn over het vullen van het emmertje van uw zenuwstelsel.
Typische symptomen van overspannenheid zijn:
- Vermoeidheid.
- Prikkelbaarheid
- Slaapproblemen
- Concentratieproblemen
- Emotionele instabiliteit
Mensen met overspannenheidsklachten kunnen vaak nog functioneren, maar zij voelen zich uitgeput en hebben moeite om te ontspannen. Met de juiste rust, maatregelen en ondersteuning herstellen de meeste mensen binnen enkele weken of maanden van overspannenheid.
Wat is een burn-out?
Bij een burn-out bent u een langere periode overspannen en is feitelijk uw emmertje helemaal vol gelopen tot uw fysiek en mentaal uitgeput bent. Vaak is het een gevolg van chronische stress.
Een burn-out wordt gekenmerkt door:
- Een gevoel van totale uitputting
- Verminderde (werk)prestaties
- Stemmingswisselingen, prikkelbaarheid
- Verminderde concentratie en geheugenproblemen
- Fysieke klachten, zoals hoofdpijn, spierpijn, slapeloosheid
Een burn-out ontstaat vaak als gevolg van langdurige, overmatige stress op het werk, maar vaak spelen ook persoonlijke omstandigheden en persoonlijkheidskenmerken een grote rol.
Daarnaast oefenen piekeren, onzekerheden, doemdenken en angsten over uzelf een grote invloed uit.
Het gaspedaal van uw zenuwstelsel blijft continu 'geactiveerd' en het lukt u niet om uw emmertje te legen. U merkt dat ook kortetermijnoplossingen (zoals een vrije dag nemen, yoga, meditatie of een wandeling) niet meer helpen om de spanning te verminderen.
Naast het werk kan een burn-out ook een invloed hebben op andere aspecten van het leven. Typische symptomen zijn:
- Chronische vermoeidheid
- Emotionele uitputting
- Verminderde motivatie
- Verlies van interesse
- Gevoelens van hulpeloosheid.
Voor het herstel van een burn-out zijn vaak een langere periode van rust en herstel, veranderingen in levensstijl en professionele begeleiding noodzakelijk.
Het verschil tussen overspannenheid en een burn-out
Het verschil tussen overspannenheid en een burn-out ligt voornamelijk in de duur en de intensiteit van de klachten.
Hoelang heeft uw gaspedaal aangestaan en hoe vol is uw emmertje geraakt?
Overspannenheid is meestal van tijdelijke aard, terwijl een burn-out een langduriger proces is dat zich over maanden of zelfs jaren kan ontwikkelen.
Bij overspannenheid zijn de symptomen vaak specifiek verbonden aan stressvolle situaties, terwijl een burn-out ook invloed kan hebben op andere aspecten van het leven. Daarnaast wordt overspannenheid vaak gezien als een gevolg van tijdelijke overbelasting, terwijl een burn-out meestal het resultaat is van langdurige blootstelling aan (chronische) stress.
Indien u vermoedt dat u overspannen bent, is het belangrijk om hier op korte termijn mee aan de slag te gaan, zodat u niet alsnog in een burn-out terechtkomt.
Tips die u kunnen helpen
- Verminder uw stressfactoren
- Zoek rust en ontspanning, maak van zelfzorg uw prioriteit
Voor ontspanning kunt u gebruikmaken van ontspanningstechnieken zoals yoga, meditatie en ademhalingsoefeningen om uw stressniveau te verlagen. Soms kan het helpen om op korte termijn even uit uw hoofd te komen en u minder zorgen te maken. Indien u structureel (op lange termijn) wilt werken aan verandering, kunt u aan de slag gaan met de manier waarop u met stress omgaat. Met het No Stress programma van Breinfijn kunt u meer tot rust komen en leren omgaan met stress.
3. Zoek zo nodig professionele hulp
Het No Stress programma van Breinfijn is bedoeld voor mensen die chronische stress ervaren, zich overspannen voelen, een burn-out hebben of herstellende zijn. Deze klachten gaan vaak gepaard met angsten en lichamelijke spanningsklachten. Na het volgen van dit programma zult u, door middel van de vaardigheden die u heeft geleerd, minder last hebben van lichamelijke spanningsklachten, makkelijker en flexibeler omgaan met moeilijke situaties in uw leven, psychologisch flexibeler zijn en stresssituaties (zowel op werk als privé) beter kunnen hanteren.
Indien u vermoedt dat u een burn-out heeft, leest u voor meer informatie ons artikel: “Hoe herstel je zo snel mogelijk van een burn-out?”