We ervaren dagelijks allemaal stress en kunnen eveneens dagelijks te maken krijgen met (mini) trauma’s.Het is soms bijzonder moeilijk te begrijpen wat er met ons gebeurt op momenten van stress, angst of (mini)trauma. In dit artikel bespreken we wat de “Window of Tolerance” inhoudt, hoe een stressbrein ontstaat en hoe u kunt omgaan met stress en trauma.
De Window of Tolerance
De “Window of Tolerance” is een bekend hulpmiddel binnen de psychologie dat u helpt te begrijpen hoe u reageert op stress,spanning angst en (mini)trauma. Het kan worden gezien als een denkbeeldig spanningsraam waarbinnen u zich het meest comfortabel en in balans voelt. Binnen dit raam kunt u helder denken, op een gezonde manier omgaan met emoties en problemen oplossen. Wanneer u zich binnen dit raam bevindt, voelt u zich over het algemeen goed.
Indien u over het algemeen een goede jeugd heeft gehad, waarbij uw ouders kalm konden reageren en u hebben geleerd hoe u met stress en spanning kunt omgaan, dan is uw raampje waarschijnlijk wat groter.
Heeft u daarentegen moeilijkheden in uw jeugd ervaren, konden uw ouders niet goed reguleren, schoten zij uit hun slof of trokken zij zich terug uit contact?
Dan is uw raampje vermoedelijk wat kleiner.
Iedereen beschikt over een raamwerk, een basis die voor ieder individu verschillend is. Dit is echter geen vaststaand gegeven; het gaat er vooral om hoe u zichzelf verder heeft ontwikkeld of nog zult ontwikkelen om te bepalen hoe dit raam eruitziet.
Hoe ontstaat een stressbrein?
Door spanning, stress en/of angst kunnen situaties ervoor zorgen dat u als het ware uit uw raampje wordt geduwd. Wanneer dit gebeurt, kunnen we een “stressbrein” ontwikkelen. U schiet dan uit uw raampje, hetzij erboven, hetzij eronder.
Dit betekent dat onze hersenen reageren vanuit een overlevingsstand, ook wel de ‘vecht- of vluchtmodus’ genoemd.
Wanneer u boven uw raampje uitschiet, bevindt u zich in de vechtmodus.
Uw brein schakelt letterlijk over naar een stressmodus, waardoor u het overzicht verliest en niet meer kalm kunt blijven. U kunt uit uw slof schieten, zeer boos of geïrriteerd, angstiger of in paniek
Wanneer u onder uw raampje uitschiet, bevindt u zich in de vlucht- (of bevries)modus,U bevriest als het ware. U kunt stiller worden, afgestompt raken of zich terugtrekken uit contact wanneer er iets gebeurt (dissociëren).
Het is mogelijk om beide kanten op te schieten, maar over het algemeen hebben we allemaal een bepaalde voorkeur voor vechten of vluchten.
Geschreven door
Tessa in ’t Veld, therapeutisch hulpverlener.
Tessa heeft 20 jaar gewerkt als begeleider, maatschappelijk assistent en casemanager in de geestelijke gezondheidszorg.Ze heeft veel ervaring en kennis opgedaan binnen het werken in verschillende settings. Door vooral naast de cliënt te staan heeft ze veel mensenkennis opgedaan en verbinding met de medemens voorop staan. Bij Breinfijn is ze gericht op angst, paniek en (chronische) stress klachten.
Dit is niet iets wat u binnen een week leert. De manier waarop u gehecht bent, hoe u bent opgevoed en hoe u heeft geleerd om met situaties, stress en spanningen om te gaan, hebben u gevormd tot wie u nu bent. Het is echter belangrijk te beseffen dat dit geen vaststaand gegeven is.
Ook u kunt zich nog verder ontwikkelen.
Hoe meer u uw bewustwording vergroot over hoe u met stress en spanningen omgaat, hoe meer u kunt leren. U zult ongetwijfeld nog uit uw raampje schieten; stel uzelf geen doelen die onhaalbaar zijn. Het gaat erom dat u leert om minder vaak en minder lang uit uw raampje te schieten.
Ook dit is iets wat u niet zomaar leert. Door op de lange termijn uw bewustwording te vergroten, uw copingvaardigheden te verbeteren (de manier waarop u met situaties omgaat) en uw zenuwstelsel te leren kalmeren, kunt u leren om uw raampje te vergroten.
Door te ontdekken hoe u met stress en spanning omgaat, zult u merken dat het u steeds vaker zal lukken om binnen uw raampje te blijven of dat u minder lang buiten uw raampje zult schieten.
Wilt u leren hoe u met stress,spanningen en angst om kunt gaan? Doe dan de quiz van Breinfijn om te ontdekken wat het beste bij jou past!